Doğrulama

Her örnekte beklenen değer motordan bağımsız elde edilmiştir: elle kurulan çözüm, diferansiyel denklemin kapalı form çözümü, yayımlanmış tablo değeri ya da sayısal yöntemin sağlaması gereken bir özdeşlik (enerji dengesi, zaman adımı yakınsaması). Motor sonucu yanında, bağıl sapmasıyla gösterilir. Bu sayfa ve otomatik testler (packages/engine/test/golden.test.ts) aynı veriyi kullanır; testler geçmeden yayın yapılmaz.

Örnek
30
Karşılaştırma
98
Tolerans dışı
0
En büyük bağıl sapma
%4,9064

Sınırlılık: 15 örneğin el çözümü henüz bir hoca veya ders kitabı örneğiyle karşılaştırılmadı. Bu örnekler motorun formülleri doğru uyguladığını gösterir; formüllerin yönetmeliği doğru yansıttığını göstermez. Yönetmelikle teyit bekleyen maddeler yöntem sayfasında listelidir.

B-1 Beton kalitesi

  1. B-1-01

    Şantiye kabulü — TS 13515 Ek B1 (n = 6)

    C25/30, silindir numune, 6 deney sonucu: 28,5 · 31,2 · 27,9 · 30,4 · 29,8 · 32,1 MPa.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Ortalama
      f_{cm} = 179{,}9 / 6 = 29{,}983\ \text{MPa}
    2. Kriter 1 (n ≥ 5)
      29{,}983 \geq 25 + 2 = 27 \;\checkmark
    3. Kriter 2
      f_{\min} = 27{,}9 \geq 25 - 4 = 21 \;\checkmark

    TS 13515 · Ek B1, Çizelge B1.2*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Ortalama (MPa)29,98329,983%0,0011Uygun
    Tüm kriterler sağlanıyor (1 = evet)1,00001,0000%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,01

  2. B-1-02

    İlk üretim — TS EN 206 (iki 3’lü grup)

    C25/30 silindir; sonuçlar 33,0 · 29,5 · 31,0 | 28,0 · 30,5 · 27,0 MPa.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. 1. grup
      (33{,}0 + 29{,}5 + 31{,}0)/3 = 31{,}167 \geq 29 \;\checkmark
    2. 2. grup
      (28{,}0 + 30{,}5 + 27{,}0)/3 = 28{,}500 < 29 \;\times
    3. Tek sonuç
      f_{\min} = 27{,}0 \geq 21 \;\checkmark

    TS EN 206+A2 · 8.2.1.3, Çizelge 14

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    En düşük grup ortalaması (MPa)28,50028,500%0,0000Uygun
    Ortalama kriteri aykırı (1 = evet)1,00001,0000%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %10⁻⁴

  3. B-1-03

    Karot — TS EN 13791:2019 Madde 8 (n = 8)

    Sekiz adet 2:1 karot: 24,1 · 26,8 · 22,5 · 25,9 · 27,3 · 23,8 · 25,0 · 26,2 MPa.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Özet
      f_{c,m(8),is} = 201{,}6/8 = 25{,}20,\quad s = 1{,}646\ \text{MPa}
    2. s alt sınırı
      s_{\text{kul}} = \max(1{,}646,\ 0{,}08\cdot25{,}20 = 2{,}016) = 2{,}016
    3. İstatistik ölçütü
      25{,}20 - 2{,}00\cdot2{,}016 = 21{,}168\ \text{MPa}
    4. En düşük değer ölçütü
      22{,}5 + 4 = 26{,}5\ \text{MPa}
    5. Sonuç
      f_{ck,is} = \min(21{,}168;\ 26{,}5) = 21{,}168\ \text{MPa}

    TS EN 13791:2019 · 8*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    fck,is (MPa)21,16821,168%0,0000Uygun
    Kullanılan s (MPa)2,01602,0160%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,01

  4. B-1-04

    Karot — küçük test bölgesi (n = 3, bir karot 1:1)

    Karotlar: 21,0 (2:1) · 22,5 (2:1) · 28,0 (1:1) MPa.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Dönüşüm
      0{,}82\cdot 28{,}0 = 22{,}96\ \text{MPa}
    2. Yayılım
      22{,}96 - 21{,}0 = 1{,}96 \leq 0{,}15\cdot 22{,}153 = 3{,}323 \;\checkmark
    3. Sonuç
      f_{ck,is} = f_{\min} = 21{,}0\ \text{MPa}

    TS EN 13791:2019 · 7*TS EN 13791:2019 · 8*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    fck,is (MPa)21,00021,000%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %10⁻⁴

  5. B-1-05

    Olasılık hesabı ↔ tek taraflı tolerans çarpanı (n = 10)

    Bilgi vermeyen önsel ile P(μ − 1,645σ ≥ x̄ − k·s) değeri, tolerans sınırının güven düzeyine eşittir. n = 10, kapsam %95, güven %95 için yayımlanmış çarpan k = 2,911. x̄ = 35, s = 2 MPa.

    Yayımlanmış tablo değeri

    El çözümü

    1. Eşik
      T = \bar{x} - k\,s = 35 - 2{,}911\cdot 2 = 29{,}178\ \text{MPa}
    2. Beklenen
      P(\mu - z_{0,95}\,\sigma \geq T) = 0{,}95

    Dış kaynak: Natrella (1963), Experimental Statistics, NBS Handbook 91, Tablo A-7; NIST/SEMATECH e-Handbook §7.2.6.3

    İstatistik · Gelman vd., Bayesian Data Analysis, 3. bs., §3.2İstatistik · NIST/SEMATECH e-Handbook, §7.2.6.3

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Olasılık0,95000,9500%0,0004Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,20

  6. B-1-06

    Olasılık hesabı ↔ tek taraflı tolerans çarpanı (n = 20)

    n = 20, kapsam %95, güven %95 için yayımlanmış çarpan k = 2,396. x̄ = 30, s = 3 MPa.

    Yayımlanmış tablo değeri

    El çözümü

    1. Eşik
      T = 30 - 2{,}396\cdot 3 = 22{,}812\ \text{MPa}
    2. Beklenen
      P = 0{,}95

    Dış kaynak: Natrella (1963), Experimental Statistics, NBS Handbook 91, Tablo A-7

    İstatistik · Gelman vd., Bayesian Data Analysis, 3. bs., §3.2İstatistik · NIST/SEMATECH e-Handbook, §7.2.6.3

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Olasılık0,95000,9500%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,20

K-1 Donatılı kesit

  1. K-1-01

    Tek donatılı dikdörtgen kiriş — eğilme taşıma gücü

    300×500 mm, C25/30, B420C, alt 3Ø16, etriye Ø8, net örtü 25 mm. Basınç donatısı yok.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Malzeme
      f_{cd} = 25/1{,}5 = 16{,}667\ \text{MPa},\quad f_{yd} = 420/1{,}15 = 365{,}217\ \text{MPa},\quad k_1 = 0{,}85
    2. Donatı ve faydalı yükseklik
      A_s = 3\cdot\pi\cdot 16^2/4 = 603{,}19\ \text{mm}^2,\quad d = 500 - 25 - 8 - 16/2 = 459\ \text{mm}
    3. Denge (çelik akıyor varsayımı)
      a = \frac{A_s f_{yd}}{0{,}85 f_{cd} b} = \frac{603{,}19 \cdot 365{,}217}{0{,}85\cdot 16{,}667 \cdot 300} = 51{,}834\ \text{mm},\quad c = a/k_1 = 60{,}981\ \text{mm}
    4. Varsayım kontrolü
      \varepsilon_s = 0{,}003\,\frac{459 - 60{,}981}{60{,}981} = 0{,}01958 > \varepsilon_{yd} = 0{,}001826 \;\checkmark
    5. Moment
      M_r = A_s f_{yd}\,(d - a/2) = 220\,294{,}6 \cdot (459 - 25{,}917) = 95{,}406\ \text{kN·m}
    6. Oranlar
      \rho_{\min} = 0{,}8\cdot 1{,}1667/365{,}217 = 0{,}002556,\quad \rho_b = 0{,}85\cdot0{,}85\cdot\tfrac{16{,}667}{365{,}217}\cdot\tfrac{600}{965{,}217} = 0{,}020496

    TS 500:2000 · 6.2.5*TS 500:2000 · 7.1, Çizelge 7.1TS 500:2000 · 7.1*TS 500:2000 · 7.3*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Tarafsız eksen derinliği c (mm)60,98160,981%0,0000Uygun
    Blok derinliği a (mm)51,83451,834%0,0003Uygun
    Taşıma gücü momenti Mr (kN·m)95,40695,406%0,0004Uygun
    ρmin0,0025560,002556%0,0174Uygun
    ρb0,0204960,020496%0,0018Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,10

  2. K-1-02

    Çift donatılı kiriş — basınç donatısı akmıyor

    300×500 mm, C30/37, B420C, alt 4Ø20, üst 2Ø14, etriye Ø10, net örtü 25 mm.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Geometri
      A_s = 1256{,}64\ \text{mm}^2,\ A'_s = 307{,}88\ \text{mm}^2,\ d = 500-25-10-10 = 455,\ d' = 25+10+7 = 42\ \text{mm}
    2. Malzeme
      f_{cd} = 20\ \text{MPa},\ k_1 = 0{,}82,\ f_{yd} = 365{,}217\ \text{MPa},\ E_s\varepsilon_{cu} = 600\ \text{MPa}
    3. Denge (basınç çeliği elastik)
      0{,}85 f_{cd} b k_1 c^2 + (600A'_s - A_s f_{yd})\,c - 600A'_s d' = 0 \Rightarrow 4182\,c^2 - 274\,220{,}1\,c - 7\,758\,477 = 0
    4. Kök
      c = 86{,}916\ \text{mm},\quad a = 0{,}82\cdot c = 71{,}271\ \text{mm}
    5. Kontrol
      \varepsilon'_s = 0{,}003\tfrac{86{,}916-42}{86{,}916} = 0{,}00155 < \varepsilon_{yd} \Rightarrow \sigma'_s = 310{,}07\ \text{MPa};\ \varepsilon_s = 0{,}0127 > \varepsilon_{yd}\ \checkmark
    6. Moment
      M_r = F_c(d - a/2) + F'_s(d - d') = 363{,}48(455-35{,}64) + 95{,}46(413) = 191{,}858\ \text{kN·m}

    TS 500:2000 · 7.1, Çizelge 7.1TS 500:2000 · 3.2*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Tarafsız eksen derinliği c (mm)86,91686,916%0,0003Uygun
    Basınç donatısı gerilmesi σ′s (MPa)310,066310,066%0,0001Uygun
    Taşıma gücü momenti Mr (kN·m)191,858191,858%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,10

  3. K-1-03

    Kolon sarılma bölgesi — gerekli enine donatı Ash

    400×400 mm, C30/37, B420C, 8Ø16, etriye Ø10/100, her doğrultuda 3 kol, net örtü 25 mm, Nd > 0,20·Ac·fck.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Çekirdek
      b_k = 400 - 2\cdot 25 - 10 = 340\ \text{mm},\quad A_{ck} = 340^2 = 115\,600\ \text{mm}^2,\quad A_c/A_{ck} = 1{,}3841
    2. Birinci koşul
      0{,}30\cdot100\cdot340\cdot\tfrac{30}{420}\cdot(1{,}3841-1) = 279{,}83\ \text{mm}^2
    3. İkinci koşul
      0{,}075\cdot100\cdot340\cdot\tfrac{30}{420} = 182{,}14\ \text{mm}^2
    4. Sonuç
      A_{sh} \geq 279{,}83\ \text{mm}^2;\quad 3\varnothing10 = 235{,}62\ \text{mm}^2 \;\text{yetersiz}
    5. Aralık sınırı
      s \leq \min(400/3,\ 150,\ 6\cdot16) = 96\ \text{mm} \Rightarrow s = 100\ \text{mm yetersiz}

    TBDY 2018 · 7.3.4.1, Denk. (7.1)*TBDY 2018 · 7.3.4.1*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Gerekli Ash (mm²)279,832279,832%0,0000Uygun
    Sarılma bölgesi s sınırı (mm)96,00096,000%0,0000Uygun
    Ash kontrolü aykırı (1 = evet)1,00001,0000%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,10 / %10⁻⁴

D-1 Deprem: spektrum, modal analiz ve dinamik çözücü

  1. D-1-01

    İki katlı düzgün kayma çerçevesi — periyotlar ve etkin kütle

    m₁ = m₂ = 100 t, k₁ = k₂ = 40 000 kN/m. Karakteristik denklem elle kurulup kapalı formla çözüldü.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Matrisler
      \mathbf{M} = 100\begin{bmatrix}1&0\\0&1\end{bmatrix}\ \text{t},\quad \mathbf{K} = 40\,000\begin{bmatrix}2&-1\\-1&1\end{bmatrix}\ \text{kN/m}
    2. Karakteristik denklem (x = ω²m/k)
      (2-x)(1-x) - 1 = x^2 - 3x + 1 = 0 \Rightarrow x = \tfrac{3\mp\sqrt5}{2} = 0{,}381966;\ 2{,}618034
    3. Periyotlar (k/m = 400 s⁻²)
      \omega_1 = \sqrt{0{,}381966\cdot400} = 12{,}3607,\ T_1 = 0{,}50832\ \text{s};\quad \omega_2 = 32{,}3607,\ T_2 = 0{,}19416\ \text{s}
    4. Mod şekli
      -\phi_1 + (1-x)\,\phi_2 = 0 \Rightarrow \boldsymbol{\phi}_1 = (0{,}618034;\ 1),\quad \boldsymbol{\phi}_2 = (-1{,}618034;\ 1)
    5. Katılım ve etkin kütle
      \Gamma_1 = \tfrac{1{,}618034}{1{,}381966} = 1{,}170820,\quad \tfrac{M^*_1}{M} = \tfrac{1{,}618034^2/1{,}381966}{2} = 0{,}947214

    Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 1 ve 9Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 10 ve 13

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    T₁ (s)0,50830,5083%0,0001Uygun
    T₂ (s)0,19420,1942%0,0001Uygun
    Γ₁ (üst kat = 1)1,17081,1708%0,0000Uygun
    M*₁ / M0,94720,9472%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,01

  2. D-1-02

    İki katlı, kütle ve rijitliği farklı kayma çerçevesi

    m₁ = 200 t, m₂ = 100 t; k₁ = 80 000 kN/m, k₂ = 40 000 kN/m. Köşegeni farklı kütle matrisiyle Cholesky dönüşümünü sınar.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Matrisler
      \mathbf{M} = 100\begin{bmatrix}2&0\\0&1\end{bmatrix}\ \text{t},\quad \mathbf{K} = 40\,000\begin{bmatrix}3&-1\\-1&1\end{bmatrix}\ \text{kN/m}
    2. Karakteristik denklem
      (3-2x)(1-x) - 1 = 2x^2 - 5x + 2 = 0 \Rightarrow x = \tfrac12;\ 2
    3. Periyotlar
      \omega_1 = \sqrt{200} = 14{,}1421,\ T_1 = 0{,}444288\ \text{s};\quad \omega_2 = \sqrt{800} = 28{,}2843,\ T_2 = 0{,}222144\ \text{s}
    4. Mod şekli
      \boldsymbol{\phi}_1 = (0{,}5;\ 1),\quad \boldsymbol{\phi}_2 = (-1;\ 1)
    5. Katılım ve etkin kütle
      \Gamma_1 = \tfrac{2\cdot0{,}5 + 1}{2\cdot0{,}25 + 1} = \tfrac43,\quad \tfrac{M^*_1}{M} = \tfrac{2^2/1{,}5}{3} = \tfrac89 = 0{,}888889

    Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 1 ve 9Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 10 ve 13Sayısal Yöntemler · Golub & Van Loan, Matrix Computations — Cholesky ayrışımı ve simetrik Jacobi yöntemi

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    T₁ (s)0,44430,4443%0,0001Uygun
    T₂ (s)0,22210,2221%0,0001Uygun
    Γ₁ (üst kat = 1)1,33331,3333%0,0000Uygun
    M*₁ / M0,88890,8889%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,01 / %10⁻⁴

  3. D-1-03

    Üç katlı düzgün kayma çerçevesi — üç mod

    Her katta m = 100 t, k = 40 000 kN/m. Kübik karakteristik denklemin kökleri trigonometrik (Viète) çözümle bulundu.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Karakteristik denklem
      \det\begin{bmatrix}2-x&-1&0\\-1&2-x&-1\\0&-1&1-x\end{bmatrix} = -(x^3 - 5x^2 + 6x - 1) = 0
    2. Kökler
      x_j = 4\sin^2\!\tfrac{(2j-1)\pi}{14}:\quad 0{,}198062;\ 1{,}554958;\ 3{,}246980
    3. Periyotlar
      T_j = \tfrac{2\pi}{\sqrt{400\,x_j}}:\quad T_1 = 0{,}705909;\ T_2 = 0{,}251936;\ T_3 = 0{,}174345\ \text{s}
    4. Temel mod
      \phi_2 = 1 - x,\ \phi_1 = (2-x)\phi_2 - 1 \Rightarrow \boldsymbol{\phi}_1 = (0{,}445042;\ 0{,}801938;\ 1)
    5. Katılım ve etkin kütle
      \Gamma_1 = \tfrac{2{,}246980}{1{,}841166} = 1{,}220411,\quad \tfrac{M^*_1}{M} = 0{,}914079

    Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 1 ve 9Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 10 ve 13

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    T₁ (s)0,70590,7059%0,0001Uygun
    T₂ (s)0,25190,2519%0,0001Uygun
    T₃ (s)0,17430,1743%0,0001Uygun
    Γ₁ (üst kat = 1)1,22041,2204%0,0000Uygun
    M*₁ / M0,91410,9141%0,0001Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,01

  4. D-1-04

    Üç katlı, rijitliği yukarı doğru azalan kayma çerçevesi

    Her katta m = 100 t; k₁ = 120 000, k₂ = 80 000, k₃ = 40 000 kN/m.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Karakteristik denklem (k = 40 000)
      \det\begin{bmatrix}5-x&-2&0\\-2&3-x&-1\\0&-1&1-x\end{bmatrix} = -(x^3 - 9x^2 + 18x - 6) = 0
    2. Kökler (Viète)
      x = 0{,}415775;\ 2{,}294280;\ 6{,}289945\quad (\textstyle\sum x = 9,\ \prod x = 6\ \checkmark)
    3. Periyotlar
      T_1 = 0{,}487215;\ T_2 = 0{,}207409;\ T_3 = 0{,}125264\ \text{s}
    4. Temel mod
      \phi_2 = 1 - x,\ \phi_1 = \tfrac{(3-x)\phi_2 - 1}{2} \Rightarrow \boldsymbol{\phi}_1 = (0{,}254885;\ 0{,}584225;\ 1)
    5. Katılım ve etkin kütle
      \Gamma_1 = 1{,}307779,\quad M^*_1/M = 0{,}801717

    Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 1 ve 9Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 10 ve 13

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    T₁ (s)0,48720,4872%0,0001Uygun
    T₂ (s)0,20740,2074%0,0002Uygun
    T₃ (s)0,12530,1253%0,0000Uygun
    Γ₁ (üst kat = 1)1,30781,3078%0,0000Uygun
    M*₁ / M0,80170,8017%0,0001Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,01

  5. D-1-05

    Tek katlı çerçeve — kolonlardan rijitlik, alandan kütle

    4 adet 400×400 mm kolon, h = 3,0 m, C25/30, etkin rijitlik çarpanı 0,70; kat alanı 300 m², g = 7 kN/m², q = 2 kN/m², n = 0,30.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Elastisite modülü
      E_c = 3250\sqrt{25} + 14\,000 = 30\,250\ \text{MPa}
    2. Atalet momenti
      I = 400\cdot400^3/12 = 2{,}1333\cdot10^9\ \text{mm}^4
    3. Kat rijitliği
      k = 4\cdot\tfrac{12\cdot0{,}70\cdot30\,250\cdot2{,}1333\cdot10^9}{3000^3} = 4\cdot20\,077{,}04 = 80\,308{,}15\ \text{kN/m}
    4. Kütle
      m = \tfrac{300\,(7 + 0{,}30\cdot2)}{9{,}81} = \tfrac{2280}{9{,}81} = 232{,}416\ \text{t}
    5. Periyot
      T = 2\pi\sqrt{m/k} = 2\pi\sqrt{232{,}416/80\,308{,}15} = 0{,}338013\ \text{s}

    TS 500:2000 · 3.3*TBDY 2018 · 4.5.8, Tablo 4.2*TBDY 2018 · 4.5.9, Tablo 4.3*Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 1 ve 9

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Ec (MPa)30.250,00030.250,000%0,0000Uygun
    Kat rijitliği k (kN/m)80.308,15080.308,148%0,0000Uygun
    Kat kütlesi m (t)232,416232,416%0,0000Uygun
    T₁ (s)0,33800,3380%0,0001Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %10⁻⁷ / %10⁻⁴ / %10⁻³

  6. D-2-01

    TBDY tasarım spektrumu — tablo enterpolasyonu ve dört bölge

    SS = 0,90, S1 = 0,25, zemin ZD, DD-2. FS ve F1 tablo sütunları arasında doğrusal enterpolasyonla.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. FS (ZD, 0,75 < SS < 1,00)
      F_S = 1{,}2 + (1{,}1 - 1{,}2)\cdot\tfrac{0{,}90 - 0{,}75}{1{,}00 - 0{,}75} = 1{,}14
    2. F1 (ZD, 0,2 < S1 < 0,3)
      F_1 = 2{,}2 + (2{,}0 - 2{,}2)\cdot\tfrac{0{,}25 - 0{,}20}{0{,}30 - 0{,}20} = 2{,}10
    3. Tasarım katsayıları
      S_{DS} = 0{,}90\cdot1{,}14 = 1{,}026,\quad S_{D1} = 0{,}25\cdot2{,}10 = 0{,}525
    4. Köşe periyotları
      T_A = 0{,}2\cdot0{,}525/1{,}026 = 0{,}10234\ \text{s},\quad T_B = 0{,}51170\ \text{s}
    5. Dört bölge
      S_{ae}(0{,}05) = (0{,}4 + 0{,}6\cdot\tfrac{0{,}05}{0{,}10234})\cdot1{,}026 = 0{,}71116;\ S_{ae}(1{,}0) = 0{,}525;\ S_{ae}(8) = \tfrac{0{,}525\cdot6}{64} = 0{,}04922

    TBDY 2018 · 2.3.3, Tablo 2.1 ve Tablo 2.2*TBDY 2018 · 2.3.4, Denk. (2.2)–(2.3)*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    SDS (g)1,02601,0260%0,0000Uygun
    SD1 (g)0,52500,5250%0,0000Uygun
    TB (s)0,51170,5117%0,0000Uygun
    Sae(0,05 s) (g)0,71120,7112%0,0001Uygun
    Sae(0,30 s) (g)1,02601,0260%0,0000Uygun
    Sae(1,0 s) (g)0,52500,5250%0,0000Uygun
    Sae(8,0 s) (g)0,0492190,049219%0,0001Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %10⁻⁴ / %10⁻³

  7. D-3-01

    Tek serbestlik dereceli sönümlü serbest titreşim

    T = 1 s, ξ = %5, u₀ = 10 mm, v₀ = 0; Δt = 0,01 s. Newmark çözümü kapalı form çözümle karşılaştırılıyor.

    Kapalı form (analitik) çözüm

    Kapalı form çözüm

    1. Kapalı form
      u(t) = e^{-\xi\omega t}\left[u_0\cos\omega_D t + \dfrac{\xi\omega u_0}{\omega_D}\sin\omega_D t\right],\quad \omega = 2\pi,\ \omega_D = \omega\sqrt{1-\xi^2} = 6{,}27533
    2. t = 1 s
      u(1) = e^{-0{,}31416}\,[10\cos 6{,}27533 + 0{,}50063\sin 6{,}27533] = 7{,}30093\ \text{mm}
    3. t = 2,5 s ve 5 s
      u(2{,}5) = -4{,}55402\ \text{mm},\quad u(5) = 2{,}07310\ \text{mm}

    Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 2Yapı Dinamiği · Newmark (1959); Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 5

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    u(1,0 s) (mm)7,30097,3023%0,0188Uygun
    u(2,5 s) (mm)-4,5540-4,5558%0,0402Uygun
    u(5,0 s) (mm)2,07312,0743%0,0576Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,10 / %0,20

  8. D-3-02

    Harmonik yükleme — kalıcı durum genliği ve dinamik büyütme

    T = 1 s, ξ = %5, p(t) = k·(10 mm)·sin(ω̄t); r = ω̄/ω = 0,8 ve 1,0. 60 s çözülür, son 10 s’deki en büyük genlik ölçülür.

    Kapalı form (analitik) çözüm

    Kapalı form çözüm

    1. Dinamik büyütme
      R_d = \dfrac{1}{\sqrt{(1-r^2)^2 + (2\xi r)^2}}
    2. r = 0,8
      R_d = 1/\sqrt{0{,}36^2 + 0{,}08^2} = 2{,}71163 \Rightarrow u_0 = 27{,}1163\ \text{mm}
    3. r = 1,0 (rezonans)
      R_d = 1/(2\xi) = 10 \Rightarrow u_0 = 100\ \text{mm}
    4. Geçici tepki
      e^{-\xi\omega t} = e^{-0{,}314\cdot 50} \approx 1{,}5\cdot10^{-7}\ (t = 50\ \text{s’de ihmal edilebilir})

    Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 3Yapı Dinamiği · Newmark (1959); Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 5

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Genlik (r = 0,8) (mm)27,11627,135%0,0691Uygun
    Genlik (r = 1,0) (mm)100,00099,963%0,0372Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,20

  9. D-3-03

    Tepki spektrumu — ani (basamak) yer ivmesi

    üg = 1000 mm/s² sabit (t ≥ 0), ξ = %5. Sönümlü sistemin en büyük yer değiştirmesi kapalı formla bilinir; spektral ivme periyottan bağımsızdır.

    Kapalı form (analitik) çözüm

    Kapalı form çözüm

    1. Basamak tepkisi
      u(t) = -\dfrac{a_0}{\omega^2}\left[1 - e^{-\xi\omega t}\left(\cos\omega_D t + \tfrac{\xi}{\sqrt{1-\xi^2}}\sin\omega_D t\right)\right]
    2. En büyük değer (ωD·t = π)
      S_d = \dfrac{a_0}{\omega^2}\left(1 + e^{-\xi\pi/\sqrt{1-\xi^2}}\right) = 1{,}854468\,\dfrac{a_0}{\omega^2}
    3. Spektral ivme
      S_a = \omega^2 S_d / g = 1{,}854468\cdot 1000/9810 = 0{,}189039\,g
    4. T = 1 s
      S_d = 1{,}854468\cdot1000/(2\pi)^2 = 46{,}9742\ \text{mm}

    Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 6Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 2

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Sa (T = 0,5 s) (g)0,18900,1891%0,0175Uygun
    Sa (T = 2,0 s) (g)0,18900,1890%0,0008Uygun
    Sd (T = 1,0 s) (mm)46,97446,976%0,0042Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,10

  10. D-3-04

    Enerji dengesi ve zaman adımı yakınsaması (5 katlı bina, sentetik kayıt)

    5 katlı örnek bina (her katta 300 m², 20 kolon 40×40, C25/30, 0,70·EI), sentetik kayıt (tohum 2018, PGA = 0,3 g), Rayleigh %5 (1. ve 2. mod).

    İç tutarlılık (özdeşlik)

    Beklenen özdeşlik

    1. Enerji dengesi
      \varepsilon = \dfrac{\max_t\lvert E_K + E_S + E_D - E_I\rvert}{\max_t\lvert E_I\rvert} \approx 0
    2. Neden sıfır? Ortalama ivme yönteminde yer değiştirme artımı hızların ortalamasıyla ilerler; yamuk kuralıyla biriken enerji terimleri tam dengelenir.
      \Delta u = \tfrac{\Delta t}{2}\,(\dot u_i + \dot u_{i+1})
    3. Yakınsama
      \dfrac{\lvert u_{5,\max}^{\Delta t} - u_{5,\max}^{\Delta t/2}\rvert}{u_{5,\max}^{\Delta t/2}} < \%1

    Yapı Dinamiği · Uang & Bertero (1990); Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 7Yapı Dinamiği · Newmark (1959); Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 5Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 11

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Enerji dengesi hatası ε0,00000,000000%0,0000Uygun
    Çatı yer değiştirmesi farkı (Δt ↔ Δt/2)0,00000,000965%0,0965Uygun
    En büyük göreli öteleme farkı (Δt ↔ Δt/2)0,00000,004223%0,4223Uygun

    Kabul: hata ≤ %10⁻⁷ / %1,00

R-1 Olasılıksal analiz: Monte Carlo, kırılganlık, bilineer çözücü

  1. R-1-01

    Monte Carlo ↔ kapalı form: g = R − S, Pf = Φ(−β)

    Kapasite R ve talep S normal (bağımsız ve ρ = 0,5) ve lognormal. 40 000 örnek, tohum 2026; düz MC ve LHS. Analitik Pf, Wilson %95 aralığının içinde olmalı.

    Kapalı form (analitik) çözüm

    Kapalı form çözüm

    1. Normal, bağımsız (μR = 10, σR = 1,5; μS = 6, σS = 1)
      \beta = \dfrac{10 - 6}{\sqrt{1{,}5^2 + 1^2}} = 2{,}21880,\qquad P_f = \Phi(-\beta) = 0{,}013250
    2. Normal, ρ = 0,5 (μR = 9)
      \beta = \dfrac{9 - 6}{\sqrt{1{,}5^2 + 1^2 - 2\cdot0{,}5\cdot1{,}5\cdot1}} = 2{,}26779,\qquad P_f = 0{,}011671
    3. Lognormal (aynı ortalama ve sapmalar)
      \zeta^2 = \ln(1 + V^2),\ \lambda = \ln m - \zeta^2/2 \Rightarrow \beta = \dfrac{\lambda_R - \lambda_S}{\sqrt{\zeta_R^2 + \zeta_S^2}} = 2{,}30408,\ P_f = 0{,}010609
    4. Monte Carlo
      \hat P_f = k/N,\quad \text{Wilson \%95: } \dfrac{\hat p + \frac{z^2}{2N} \pm z\sqrt{\frac{\hat p(1-\hat p)}{N} + \frac{z^2}{4N^2}}}{1 + z^2/N}

    Güvenilirlik · Cornell (1969); Melchers & Beck, Structural Reliability Analysis and PredictionGüvenilirlik · Melchers & Beck, Structural Reliability Analysis and Predictionİstatistik · Brown, Cai & DasGupta (2001), Statistical Science 16(2)Güvenilirlik · McKay, Beckman & Conover (1979), Technometrics 21(2)Güvenilirlik · Liu & Der Kiureghian (1986), Nataf dönüşümü

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    P̂f, normal, düz MC0,0132500,012600%4,9064Uygun
    Analitik Pf aralıkta (normal, MC; 1 = evet)1,00001,0000%0,0000Uygun
    Analitik Pf aralıkta (normal, LHS; 1 = evet)1,00001,0000%0,0000Uygun
    Analitik Pf aralıkta (ρ = 0,5, MC; 1 = evet)1,00001,0000%0,0000Uygun
    P̂f, lognormal, LHS0,0106090,010125%4,5622Uygun
    Analitik Pf aralıkta (lognormal, LHS; 1 = evet)1,00001,0000%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %12,00

  2. R-1-02

    Tekrarlanabilirlik ve LHS ↔ düz Monte Carlo yakınsaması

    Aynı tohum aynı örnekleri üretir (işçi sayısından bağımsız). g = R − S (μR = 10, σR = 1,5; μS = 7, σS = 1) için N = 1000 ile 40 tekrar: P̂f’nin analitik değere göre karekök ortalama hatası.

    İç tutarlılık (özdeşlik)

    Beklenen özdeşlik

    1. Tekrarlanabilirlik
      \text{tohum } s \Rightarrow \{x_i\}_{i=1}^N \text{ birebir aynı};\quad \text{fark} = 0
    2. Karşılaştırma ölçütü
      \text{RMSE} = \sqrt{\tfrac{1}{40}\textstyle\sum_r (\hat P_{f,r} - P_f)^2},\qquad P_f = \Phi(-3/\sqrt{3{,}25}) = 0{,}04807
    3. Beklenen
      \text{RMSE}_{\text{LHS}} / \text{RMSE}_{\text{MC}} < 1

    Güvenilirlik · McKay, Beckman & Conover (1979), Technometrics 21(2)Güvenilirlik · Melchers & Beck, Structural Reliability Analysis and Prediction

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Aynı tohumla iki tasarım arasındaki en büyük fark0,00000,0000%0,0000Uygun
    RMSE(LHS) < RMSE(MC) (1 = evet)1,00001,0000%0,0000Uygun

    Kabul: hata ≤ %10⁻¹⁰

  3. R-1-03

    Kırılganlık uydurması: bilinen parametreleri geri bulma

    θ = 0,45 g, β = 0,40 lognormal eğriden 10 düzeyde (0,1–1,0 g) 2000’er tohumlu binom deneme üretilir; en çok olabilirlik uydurması parametreleri geri bulmalı.

    İç tutarlılık (özdeşlik)

    Beklenen özdeşlik

    1. Üretici model
      P(\text{aşım} \mid x) = \Phi\!\left(\dfrac{\ln(x/0{,}45)}{0{,}40}\right),\qquad k_j \sim \text{Binom}(2000,\ P_j)
    2. Olabilirlik
      \ell(\theta,\beta) = \textstyle\sum_j \left[k_j\ln P_j + (n_j - k_j)\ln(1 - P_j)\right]

    Güvenilirlik · Baker (2015), Earthquake Spectra 31(1)

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    θ (medyan) (g)0,45000,4501%0,0133Uygun
    β0,40000,4060%1,5032Uygun

    Kabul: hata ≤ %3,00 / %8,00

  4. R-2-01

    Bilineer çözücü ↔ doğrusal çözücü (küçük genlik)

    3 katlı düzgün çerçeve (100 t, 40 000 kN/m), sentetik kayıt 0,015 g. Akma kuvveti hiç aşılmıyor; iki çözücü aynı yer değiştirmeleri vermeli.

    İç tutarlılık (özdeşlik)

    Beklenen özdeşlik

    1. Yay elastik bölgede
      |f| < F_y \Rightarrow f = k\,\delta,\ k_t = k \Rightarrow \text{Newton–Raphson tek adımda doğrusal çözüme iner}
    2. Ölçüt
      \max_t |u^{\text{bilineer}} - u^{\text{doğrusal}}| \,/\, \max_t |u| \approx 0

    Yapı Dinamiği · Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 5 ve 7Yapı Dinamiği · Newmark (1959); Chopra, Dynamics of Structures, Bölüm 5

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Bağıl en büyük fark0,00000,000000%0,0000Uygun

    Kabul: hata ≤ %10⁻⁷

  5. R-2-02

    Kolon kesme dayanımı (TS 500) — kat akma kuvvetinin kesme sınırı

    400×400 mm, fc = 25 MPa, fyw = 420 MPa (malzeme katsayısı yok), Ø8/100 iki kol, net örtü 25 mm, boyuna Ø16, N = 500 kN.

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. Faydalı yükseklik ve çekme dayanımı
      d = 400 - 25 - 8 - 16/2 = 359\ \text{mm},\quad f_{ct} = 0{,}35\sqrt{25} = 1{,}75\ \text{MPa}
    2. Eğik çatlama
      V_{cr} = 0{,}65\cdot1{,}75\cdot400\cdot359\cdot\left(1 + 0{,}07\cdot\tfrac{500\,000}{160\,000}\right) = 199{,}08\ \text{kN},\quad V_c = 0{,}8\,V_{cr} = 159{,}26\ \text{kN}
    3. Etriye katkısı
      V_w = \tfrac{2\cdot50{,}27}{100}\cdot420\cdot359 = 151{,}58\ \text{kN}
    4. Kesme dayanımı
      V_r = 159{,}26 + 151{,}58 = 310{,}84\ \text{kN} \leq 0{,}22\cdot25\cdot400\cdot359 = 789{,}8\ \text{kN}

    TS 500:2000 · 8.1.3–8.1.5*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Vc (kN)159,261159,261%0,0002Uygun
    Vw (kN)151,581151,581%0,0003Uygun
    Vr (kN)310,842310,842%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %10⁻³

O-1 Olgunluk: Nurse-Saul, Arrhenius, kalibrasyon uydurması

  1. O-1-01

    Sabit sıcaklıkta Nurse-Saul olgunluğu = (T − T0)·t

    Sabit beton sıcaklığında sıcaklık-zaman faktörünün kapalı formu. 1 saatlik adımlarla sayısal toplam.

    Kapalı form (analitik) çözüm

    Kapalı form çözüm

    1. T = 20 °C, T0 = 0 °C, t = 72 h
      M = (20 - 0)\cdot 72 = 1440\ ^\circ\text{C·h}
    2. T = 12 °C, T0 = −10 °C, t = 168 h
      M = (12 + 10)\cdot 168 = 3696\ ^\circ\text{C·h}
    3. T = −5 °C < T0
      T_a < T_0 \Rightarrow M = 0

    ASTM C1074 · Madde 5.1 (sıcaklık-zaman faktörü); Nurse (1949), Saul (1951)*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    M (20 °C, 72 h) (°C·h)1.440,0001.440,000%0,0000Uygun
    M (12 °C, T0 = −10 °C, 168 h) (°C·h)3.696,0003.696,000%0,0000Uygun
    M (−5 °C, 48 h) (°C·h)0,00000,0000%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %10⁻¹⁰

  2. O-1-02

    Referans sıcaklıkta iki yöntem aynı eşdeğer yaşı verir

    Ts = 20 °C, T0 = 0 °C, Q = 5000 K. 20 °C’de 120 h ve 8 °C’de 100 h sabit sıcaklık.

    Kapalı form (analitik) çözüm

    Kapalı form çözüm

    1. T = Ts
      t_e^{NS} = \dfrac{(20-0)\cdot 120}{20-0} = 120\ \text{h},\qquad t_e^{A} = e^{0}\cdot 120 = 120\ \text{h}
    2. T = 8 °C, Nurse-Saul
      t_e^{NS} = \dfrac{8 - 0}{20 - 0}\cdot 100 = 40\ \text{h}
    3. T = 8 °C, Arrhenius
      t_e^{A} = \exp\!\left[-5000\left(\tfrac{1}{281{,}15} - \tfrac{1}{293{,}15}\right)\right]\cdot 100 = 0{,}482880\cdot 100 = 48{,}288\ \text{h}

    ASTM C1074 · Madde 5.1 (sıcaklık-zaman faktörü); Nurse (1949), Saul (1951)*ASTM C1074 · Madde 5.2 (eşdeğer yaş); Freiesleben Hansen & Pedersen (1977)*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    te Nurse-Saul (20 °C) (h)120,000120,000%0,0000Uygun
    te Arrhenius (20 °C) (h)120,000120,000%0,0000Uygun
    te Nurse-Saul (8 °C) (h)40,00040,000%0,0000Uygun
    te Arrhenius (8 °C) (h)48,28848,288%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %10⁻¹⁰ / %10⁻⁴

  3. O-1-03

    Kalibrasyon uydurması bilinen parametreleri geri bulur

    Parametreleri bilinen eğrilerden üretilen sentetik veri: logaritmik a = 12, b = 7 (1–28 gün, 6 yaş); hiperbolik Su = 40 MPa, k = 0,4 1/gün, t0 = 0,5 gün (7 yaş). Değerlere ±10⁻⁷ MPa’lık işaret değiştiren sapma eklendi (s > 0 olsun diye).

    İç tutarlılık (özdeşlik)

    Beklenen özdeşlik

    1. Logaritmik
      S = 12 + 7\ln t_e
    2. Hiperbolik
      S = \dfrac{40\cdot 0{,}4\,(t_e - 0{,}5)}{1 + 0{,}4\,(t_e - 0{,}5)}

    ASTM C1074 · Ek X1; Plowman (1956), Magazine of Concrete Research 8(22)ASTM C1074 · Ek X1; Carino (1984), Cement, Concrete and Aggregates 6(2)İstatistik · Bates & Watts (1988), Nonlinear Regression Analysis and Its Applications, Bölüm 2; Marquardt (1963)

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    a (MPa)12,00012,000%0,0000Uygun
    b (MPa)7,00007,0000%0,0000Uygun
    Su (MPa)40,00040,000%0,0000Uygun
    k (1/gün)0,40000,4000%0,0000Uygun
    t0 (gün)0,50000,5000%0,0000Uygun

    Kabul: hata ≤ %10⁻⁴ / %10⁻³

  4. O-1-04

    Düzensiz zaman aralıklı sıcaklık kaydı

    Veri kaydedici CSV’si: 05.01.2026 08:00, 08:15, 09:00, 12:30 ve 06.01.2026 00:00; 10,0 / 10,5 / 12,0 / 19,0 / 8,0 °C (noktalı virgül, ondalık virgül). Ayrıca −4 → 6 °C’lik 10 saatlik rampa (T0 = 0 °C’yi kesen aralık).

    Kapalı form (analitik) çözüm

    Kapalı form çözüm

    1. Aralıklar (h)
      \Delta t = 0{,}25;\ 0{,}75;\ 3{,}5;\ 11{,}5
    2. Yamuk toplamı (T0 = 0)
      M = 0{,}25\cdot10{,}25 + 0{,}75\cdot11{,}25 + 3{,}5\cdot15{,}5 + 11{,}5\cdot13{,}5 = 220{,}5\ ^\circ\text{C·h}
    3. T0’ı kesen aralık
      T: -4 \to 6\ ^\circ\text{C};\ T_0 \text{ üstünde } 6\ \text{h} \Rightarrow M = \tfrac12\cdot 6\cdot 6 = 18\ ^\circ\text{C·h}

    ASTM C1074 · Madde 5.1 (sıcaklık-zaman faktörü); Nurse (1949), Saul (1951)*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    Kayıt süresi (h)16,00016,000%0,0000Uygun
    M (CSV) (°C·h)220,500220,500%0,0000Uygun
    M (T0’ı kesen rampa) (°C·h)18,00018,000%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %10⁻¹⁰

  5. O-1-05

    Logaritmik kalibrasyon ve söküm zamanı (el çözümü)

    20 °C’de kürlenmiş numuneler: 1 g → 10, 3 g → 19, 7 g → 23, 28 g → 34 MPa. Sahada sabit 20 °C; gerekli dayanım 21 MPa (döşeme, C30/37 × 0,70).

    El çözümü · hoca/kitapla doğrulanacak

    El çözümü

    1. x = ln te
      x = 0;\ 1{,}098612;\ 1{,}945910;\ 3{,}332205,\quad \bar x = 1{,}594182,\ \bar y = 21{,}5
    2. Kareler toplamları
      S_{xx} = 5{,}931441,\quad S_{xy} = 41{,}824891
    3. Parametreler
      b = S_{xy}/S_{xx} = 7{,}051388,\quad a = \bar y - b\bar x = 10{,}258805
    4. Uyum
      SSR = 2{,}076450,\ SST = 297 \Rightarrow R^2 = 0{,}993009,\ s = \sqrt{2{,}07645/2} = 1{,}018933
    5. Ortalama tepkinin standart hatası (te = 7 gün)
      s\sqrt{\tfrac14 + \tfrac{(1{,}945910 - 1{,}594182)^2}{5{,}931441}} = 0{,}530293
    6. Söküm (ortalama eğri, 20 °C)
      t_e^* = \exp\!\left(\tfrac{21 - 10{,}258805}{7{,}051388}\right) = 4{,}587218\ \text{gün}

    ASTM C1074 · Ek X1; Plowman (1956), Magazine of Concrete Research 8(22)İstatistik · Montgomery, Peck & Vining, Introduction to Linear Regression Analysis, 5. bs., Bölüm 2–3ACI · ACI 347R-14, 3.7; TS EN 13670 8.5*

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    a (MPa)10,25910,259%0,0000Uygun
    b (MPa)7,05147,0514%0,0000Uygun
    R²0,99300,9930%0,0000Uygun
    s (MPa)1,01891,0189%0,0000Uygun
    Ortalama tepkinin standart hatası (7 gün) (MPa)0,53030,5303%0,0000Uygun
    Söküm zamanı (ortalama eğri) (gün)4,58724,5872%0,0000Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %10⁻⁴ / %10⁻³ / %0,01

  6. O-1-06

    Student t değerleri (aralıkların çarpanı)

    Güven ve tahmin aralıklarında kullanılan t değerleri, yayımlanmış tabloyla.

    Yayımlanmış tablo değeri

    El çözümü

    1. Tablo
      t_{0{,}975;\,10} = 2{,}228,\quad t_{0{,}95;\,5} = 2{,}015,\quad t_{0{,}90;\,3} = 1{,}638

    Dış kaynak: NIST/SEMATECH e-Handbook of Statistical Methods, Tablo 1.3.6.7.2

    İstatistik · Montgomery, Peck & Vining, Introduction to Linear Regression Analysis, 5. bs., Bölüm 2–3

    Motor ile karşılaştırma

    BüyüklükBeklenenMotorSapmaDurum
    t (0,975; 10)2,22802,2281%0,0062Uygun
    t (0,95; 5)2,01502,0150%0,0024Uygun
    t (0,90; 3)1,63801,6377%0,0156Uygun

    Kabul: bağıl sapma ≤ %0,03